رهـا

و ط ن

shadi1 — Mon, 02 Nov 2009 09:04:18 GMT

صبح یک روز تابستانی

گفتگويي با يكي از رتبه هاي تك رقمي كنكور سراسري داشتم كه به گمان من شخصيت ويژه اي هم داشت و بيشتر و گاهي بهتر از هم سن و سالان خود درك مي كرد. باهوش و پرتوقع. و از آنها كه براي رسيدن، كافي است اراده كنند. پرسش هاي بسياري را با هم واكاوي كرديم تا به منظور اصلي من رسيديم:
- هدف تحصيلي شما؟
- آرزو دارم دكتراي حقوقم را از كانادا بگيرم و آنجا به تمام آرزوهايم برسم.
(سقف ضربيِ اتاق روي سرم خراب شد و انگار او هم تا حدودي سنگيني اش را حس كرد كه آرام و با لبخندي گنگ) پرسيد:
- ايرادي دارد؟
- برنمی گرديد؟
- بايد برگردم؟!
- سهم ايران از شما چيست؟
- انسان بايد عاقلانه فكر كند.
- حس شما نسبت به ايران؟
- خب كتاب هاي تاريخش را كه خوانده ام خوشم آمده. اما براي رسيدن بايد رفت. اينجا براي ماندن چه دارد؟
- اگر تاريخ ايران را خوانديد حتماً مي دانيد چه دارد. سرزمين هاي تازه به دوران رسيده بي هويت را به رخ ما نكشيد. 26 قرن پيش كه كشورهاي پيشرفته كنوني در توحّش به سر مي بردند "كورش" اعلاميه حقوق بشر را تنظيم كرد. قرن ها پيش "مزدك" دموكراسي را بنا نهاد.
- من كه نمي توانم با فكر گذشته زندگي كنم. براي امروز چه داريم؟ براي فردا؟
- اگر ايرانِ ديروز افتخاري براي بشريت بوده و امروز اوضاعش به جايي رسيده كه حتي تحمل شنيدنش را هم نداريم اين گناهِ كيست به جز من و شما؟ ما كه حوصله ماندن نداشتيم و دارايي هاي باارزشمان را برداشتيم و با خيال راحت فرار كرديم. انگار بي ارزش تر از ايران نداشتيم! و اگر هم مانديم توان رفتن را نداشتيم وگرنه دلمان مدت ها بود راهي شده بود...

چند روز بعد. اتاق استاد رهبران(خوشنويس ممتاز يزدي)

به قصد احوالپرسي به استاد سر مي زنم(حس خوبم هنگام گفتگوهای تلخ و شیرین با استاد را هنگامی دیگر خواهم نوشت) هميشه ناخودآگاه خيلي فوري حرف از ايران مي شود. انگار بيان حال ايران، نمايش احوال ما نيز هست. اين بار هر دو با هم مي گوييم: دكتر "شفيعي كدكني" هم براي هميشه از ايران رفت! و هر دو با هم سكوت مي كنيم. من به «شكوفه ها» به «باران» مي انديشم. به «كوير وحشت» به ... اما نمي دانم استاد به چه فكر مي كند.
مي گويد:
- برخي براي اين مي روند كه از راهي ديگر و به گونه اي ديگر بتوانند به ايران كمك كنند. اما رفتن هم دل مي خواهد.
- حتي فكر رفتن هم دل مي خواهد.

عصر همان روز، كلاس بررسي مسائل اجتماعي ايران

موضوع، فرار مغزهاست. استاد مي گويد: اصطلاح "فرار مغزها" درست نيست. مغزها خودشان فرار نمي كنند. بايد گفت: "فراري دادن مغزها".
به طور اتفاقي مرا انتخاب مي كند:
- تو! اگر قرار باشد از ايران بروي، مي پذيري؟
- نه.
- خب، اين يك كنش عاطفي است. ممكن است خيلي ها اينگونه رفتار كنند. اما فرض بگيريم اوضاع سرزمين هاي ديگر بسيار بهتر از سرزمين توست و تو مي تواني بروي و آنجا به هرچه كه مي خواهي بپرسي. در اين صورت مي روي؟
- نه.
- (تعجب در چهره استاد ديدني مي شود و طرز نگاهش به من تغيير مي كند) اكنون اين كنش در برابر كنش عقلاني قرار دارد. فرض بگيريم كه اوضاع سرزمين تو بسيار نامطلوب است. اينجا به هيچ هدفي نمي رسي و اگر بروي و بتواني به جهانيان خدمت كني به طور حتم مردم سرزمينت هم از اين خدمت بي نصيب نخواهند ماند. در اين صورت ترجيح مي دهي كه ...
- بماني!
(نگاهِ عاقل اندر سفيهِ استاد به اوج خود مي رسد) مي گويد:
- بچه ها! اين اصلاً مغز نيست كه بخواهيم درباره فراري دادنش صحبت كنيم!

(همراه با بچه ها مي خندم. پس از آن اما احساس خاصي دارم. دعا مي كنم ديگران گمان نكنند لرزش صدايم از ترس است يا خداي ناكرده، ترديد) مي گويم:
- استاد! براي من وطن مانند مادر است. در بدترين حالت هم جايگزيني برايش نيست.
- مي پذيرم. براي همه چنين است اما آنها كه وابستگي دارند خلاق نيستند و هيچگاه موفق نمي شوند.
- بين وابستگي و دلبستگي مرز است. از طرفي، به حال سرزميني كه مردمش گمان مي كنند براي رسيدن به موفقيت فقط بايد بروند، بايد گريست. بايد ريشه مشكل را پيدا كرد. شايد رفتن براي برخي راه چاره باشد اما رفتن هم آدمِ خودش را مي خواهد. همان طور كه ماندن...

* پي نوشت نخست: گفتگوي من با رتبه برتر كنكور به دليل جدا شدنم از محل كارم نيمه تمام ماند. آرزو مي كنم پس از اينكه رتبه نخست كلاس، عنوان دانشجوي نمونه يا رتبه برتر كنكور ارشد را به دست آورد، گفتگو را ادامه دهيم و دعا مي كنم ادامه اش روزي نباشد كه براي هميشه قرار بر رفتن دارد...

** (خدا كند اين پي نوشت، بي ربط باشد)
«دريغ بر ملتي كه سرشار از اعتقادات و خالي از دين است
دريغ بر ملتي كه لباسي بر تن مي كند كه خود نمي سازد
دريغ بر ملتي كه در خواب، شهوت را منفور مي داند و اما در بيداري تسليمش مي شود
دريغ بر ملتي كه سياستمدارش روباه، فيلسوفش تردست و هنرش هنر وصله و پينه و تقليد باشد
دريغ بر ملتي كه تكه تكه شده و هر تكه اش خود را ملتي مي داند»
از كتاب "باغ پيامبر و سرگردان" نوشته جبران خلیل جبران

*** توجيه علمي آشفتگي هاي ذهن مرا اينجا بنگريد.

shadi1 — Sun, 11 Oct 2009 09:01:18 GMT

چند مطلب نوشته ام كه اكنون اینجا نمي نويسم. حوصله اش نیست. درگير یک حس هستم که گاهی به سراغم می آید. دوست عزيزي نامش را "يك دندگي" من گذاشته و استادم پس از دو برخورد كوتاه آن را لجبازي نام نهاد.

نامش چندان مهم نيست. به راستي از اين صفت يا لقبها ناراحت نمي شوم. جزوي از ويژگي هاي خوب و بد من است. سرخوشي از جنس يك بي خياليِ بيمارگونه را مي گويم.

به نظرم ايرادي ندارد حتي اگر ديگران كمي هم اشتباه قضاوت كنند و اين رفتارها را هيجاني بدانند و گمان كنند پافشاري بر روي يك ديدگاه، فوري انجام شده و تو مطمئن باشي كه در همان فرصت كوتاه، بسيار ريشه اي نگاهش كرده اي و به آن ايمان داري.

shadi1 — Fri, 02 Oct 2009 21:51:18 GMT

بي مقدمه ترين و شتاب زده ترين نوشته اين وبلاگ را در حالي مي نويسم كه فكرم پيش كارهاي انجام نداده ام است و تنها براي ثبت اين روز در دفتر خاطرات مجازي ام وقت خودم را مي گيرم.

شهرآورد 67 هم تمام شد.
امروز تمايلي به تماشايش نداشتم. خبر هم نداشتم.
هميشه تماشاي اين بازي را در كنار تعداد زيادي از هواداران دو تيم دوست داشتم. به ويژه در كنار عموهايم كه هيجاني كمتر از فضاي ورزشگاه ندارند. امروز هم جوّ دوست داشتني در خانه درست كردند.

عمو صدايم مي كند: بيا عدد 2 را به اين شماره پيامك بزن.
-در حال جمع كردن ظرف هاي ناهار- مي گويم: چه فايده؟ نتيجه كه معلوم است قرار است مساوي شود!
عمو مي گويد: حداقل اينجا را نگاه كن. نتيجه چيه؟ موضوع پيامك طرفداري از تيم هاست.
مي گويم: ديديد گفتم! آنقدر نتيجه مشخص است كه موضوع پيامك هم پيش بيني نيست.

سرم را در آشپزخانه گرم مي كنم. فرياد و جيغ از تماشاگران فوتبال در خانه به گوش مي رسد. بي اختيار بيرون مي دوم.
عمويم مي گويد: من كه مي دانم دلت نمي آيد نبيني! خب بيا ببين.
عمو نمي داند كه از قضا اصلآ هم دوست دارم نبينم! اگر هم با صداي آنها بيرون مي آيم تنها يك عادت قديمي است. انگار قرار است با شنيدن صداي فرياد شادي يا حسرت آنها "علي پروين" را ببينم كه در اوج هيجان و حرص و دلشوره با اقتدار بر نيمكت ميخكوب شده و بلند نمي شود. انگار قرار است...

خواهرم مي گويد: طرفدار دو آتيشه ي ديروز! حتي بازيكن هاي جديد را نمي شناسي!
(يادم مي آيد همانروزها كه به قولي دو آتيشه بودم بيش از 5 سال با خودكار آبي ننوشتم و بر سر اين موضوع با مراقب هاي جلسه امتحان هاي نهايي مدرسه جر و بحث كردم و كوتاه نيامدم!) گفتم: نمي شناسم. اما اگر من يا تو يا ميليون ها نفر ديگر "علي پروين" را مي شناسيم اين شاهكار "پروين" است نه ما! او شخصيتي براي به ياد ماندن داشته وگرنه ما كه كاري براي شناختنش نكرديم. نشناختنِ من هم مشكل اين بازيكنان است نه من!

shadi1 — Sat, 26 Sep 2009 15:31:18 GMT

به صورت رسمي نخستين دلنوشته ام را در چارچوب يك سقف جديد تجربه مي كنم.

شادم كه اين آغاز همراه با نام مقدس ايران است و آرزو مي كنم روزي را جشن بگيريم كه انديشه ي شوم و دست هر بيگانه با اين خاك، خواه عرب، غرب يا قدرت طلب از اين سرزمين مقدس دور شده باشد.
با هم آرزو كنيم. نه براي آنكه آرزو بر جوانان عيب نيست؛ چرا كه ايستادن و نگريستن بر هر جوان ايراني ننگ است.

دلنوشته مرا اينجا بخوانيد.

به اميد ماه مهري كه مهرش ماه باشد

shadi1 — Tue, 22 Sep 2009 21:25:18 GMT

* تصویر بالا را سرسری نگاه نکنید که چند معنی دارد...

تمام حياط را آب و جارو كرده و در را باز مي كند، به او "باباي مدرسه" مي گويند. با اينكه از دارِ دنيا چيزي ندارد اما نمی خواهد مانند تابستان، مدرسه "دربست" مال او باشد. در را باز مي كند تا دل تنهايي مدرسه به قيمت خستگي روزانه ي او تازه شود.

نخستين مهمان كوچكي كه داخل مدرسه مي شود تمام محبتي را كه معلم ها تنها از آن حرف مي زنند، مي شود در نگاه باباي مدرسه ديد.

چند دقيقه زمان لازم است تا نواهاي شاد كودكانه به آسمان برود و آسمان به احترام نگاه هاي معصوم كودكان به زمين سجده كند. به احترام کودکانی که خيلي چيزها نمي دانند اما چقدر برخي از چيزهايي كه نمي دانند ارزش دارد.

چقدر اين كودكانِ معصوم شبيه و متفاوتند. يكي از آنها قرار است فردا "اميركبير" شود، ديگري "فتحعلي شاه"! يكي "شهيد همت" ديگري قاتل هموطن...

شايد بزرگ ترين تفاوت اين آسماني هاي به زمين آمده اين باشد كه يكي برايش اين مهم است كه در كيفش چه مي گذارد و از خانه به مدرسه مي برد؟
و ديگري برايش مهم اين است كه از مدرسه چه به خانه مي آورد؟...

دلم تنگ است؛ انگار در جاميزِ كلاس اول جا مانده و يكي مي خواهد كيفش را به زور در جاميز جا بدهد. دلِ من اما فرصتي نمي يابد تا به همكلاسي ها سلام كند و به معلم بگويد: «دروغ است اینکه مي گويند معلم بايد خودش باشد!
معلم بايد دانش آموز باشد. بايد دخترِ مطيعِ ميز اول، دانش آموز لاغر و غمگين ميز وسط یا پسرک بازيگوشِ ميز آخر باشد
بايد به جاي آنها باشد تا فاصله شان ديوار نشود كه اگر امروز او دانش آموز شود فردا اين دانش آموزان معلم خواهند شد و به جاي دانش آموزانشان...»

* روز نخست مهر آغاز سال تحصيلي است، آغاز سال نو هخامنشي و هنگام اصلي جشن "مهرگان". از اينها كه بگذريم روز نخست مهر زادروز استاد "شجريان" هم هست.

مهر، هفتمين ماه از سال خورشيدي است.(عدد هفت در فرهنگ ها و مذاهب گوناگون و همچنین در فرهنگ ایرانی و اسلامی عددي مقدس است)
هفتمين روز از ماه مهر زادروز هنرمند بزرگ و سياستمدارِ مُحقِّ ايران است كه علي وار خانه نشين شده و بنا بر حجتي كه مردم بر او تمام كرده اند حسيني مي جنگد: "ميرحسين" عزيز

هفت روز پس از آن(۱۴ مهر) زادروز روحاني شجاع و صادق: "مهدي كروبي" است

و هفت روز پس از ۱۴ مهر، زادروز مرد محبوب ايرانيان، معناي مسلّم و تصوير مجسّمِ مهر و نور و باران، خاتم انگشتر ايران: "سيدمحمد خاتمي"

گرچه شايد اين روزها سخن از تولد، شيرين نباشد اما تاريك ترين ساعت شب درست زمان پيش از طلوع فجر است؛ در اين شب هاي تيره و تار، ميلادتان ستاره باران.

جای پای رؤيا در دنيا

shadi1 — Fri, 11 Sep 2009 13:20:18 GMT

از تو دوست عزيزم خواهشمندم هنگامي كه حوصله و دقت و توجه كافي داري اين نوشته را بخواني. هميشه ترس از وجود تفاوت بين منظور نويسنده با درك مفهوم از سوي خواننده همراه دلنوشته هاي من است.

در اين شب ها پس از خاموشي زدنِ ديرهنگام خانه، تازه اول درگيري من است. جدالي پاياپاي بين "من" و "خود"م بر سر خواب رفتن و نرفتن. تصوير مضحكي دارد در آن تاريكي، تشكي كه هيچ تفاوتي نمي كند "خوشخواب" باشد يا مانند تختخواب مرتاض ها پر از ميخ.

هر شب هم يك فينال است و در نتيجه، اين درگيري چندين نود دقيقه ادامه مي يابد.
تا جايي كه كار به ضربات پنالتي مي رسد. خواندن كتاب، تاكتيكِ رو شده اي است كه براي من مهم ترين ضربه پنالتي است... فايده اي ندارد! اين كتاب ها به هر دردي كه بخورد هيچ كدامش به درد خواب كردن و خواب رفتن نمي خورد. تمامش روشنگري است و بيداري؛ و مي شود با آن "بيدارباشي" براي يك جماعت خفته زد.

با آنكه اين بازي وقت تلف شده هم زياد دارد اما آن هم رو به پايان است. نزديك صبح و لحظه هاي پايانيِ وقت اضافه، خستگي جسميِ روز به دادِ "من" مي رسد و رويِ بيدار ماندن از براي خستگي روحي را كم مي كند.

و اما در هيچ ماجرايي خواب، پايان نبوده است. پس از اين پيروزي مشكوك كه داورها هنوز در مورد نتيجه اش اختلاف نظر دارند خواب ديدنِ من آغاز مي شود. خوابِ قهرمان هاي داستان كتاب را مي بينم. آري كتاب ها پيروز واقعي اين جدال معرفي مي شوند.
و اين بار من هم در داستانِ آنها حضور دارم انگار قرار است به خاطر تمام حرص خوردن هايم هنگام خواندن كتاب با شخصيت هاي داستان كه اكنون در خوابِ من رنگ واقعيت به خود گرفته اند همراهي و همكاري كنم. من هم مي شوم جزوي از داستان.
من قهرمان هاي داستان را مي بينم اما نه به عنوان سوم شخص. "من" و "خود" را جا مي گذارم و با آنها "ما" مي شويم.

يادم مي آيد هميشه هنگامي كه فردي در بيداري چيزي بيش از حد خوشحالش مي كرد مي گفت: انگار دارم خواب مي بينم. اين روزها آنقدر در خواب هايمان، ترس و وحشت و كابوس ديده ايم كه هنگام ديدن اين حادثه ها در بيداري، گمان مي كنيم در حال خواب ديدنيم!
اما ديگر مهم نيست كه چه كسي در جدال براي خواب رفتن و نرفتن پيروز شد مهم اين است كه در خواب هم مي شود بيدار بود.

قصه ي خواب و بيداري به هيچ عنوان شامل شب هاي قدر نمي شود كه با تلاش فراوان چشم هايمان را باز نگه مي داريم. در چند شب گذشته انسان هاي بيداري را ديديم كه حتم دارم تا مدت ها تصويرشان و حضور پرنورشان را در ذهن هايمان تداعي مي كنيم.
گمان مي كنم اگر در هنگام نيايش و مناجات ها و "بِكَ يا الله" ها، پروردگار پيكي مي فرستاد تا از احوال آن لحظه بندگانش باخبر شود چه بسا كه خيلي ها نمره ي 20 مي گرفتند و او چه افتخاري به بنده هايش مي كرد. اما شايد تنها در همان چند لحظه...

در آن لحظه ي ويژه آن جامعه آماري به هيچ عنوان جامعه آماري مناسبي براي هيچ پژوهشي نبوده است. چرا كه همه يك دست بودند. گرچه اين يك دستي به معناي سپيد بودن آنها باشد.

به گمانم نيمي از حالِ آن لحظه و زيبايي اش براي اوج خلوت با خالق رحمان توبه پذير است و نيمي ديگر از براي اينكه انسان ها در آن لحظه تمام كساني را كه در گوشه كنارهاي خاطره هايشان حضور دارند را به خاطر مي آورند؛ و هنگام دعا براي ديگري انگار راحت تر با پروردگار سخن مي گويند و خود را شايسته به دست گرفتن قرآن و بر سر نهادنش مي دانند و شرم نمي كنند.

اي كاش مي شد مردم را در آن حالت بيرون از مسجد هم ديد و يا اي كاش مي شد چارچوب ها و فضاي ويژه ي مسجد را در جامعه نيز شاهد بود.

من در هنگام نيايش -خدا مي داند كه ناخودآگاه- با ديدن چند نفر يك لحظه اين دعا را بر زبان آوردم كه: پروردگارا! كمك كن برخي از آدم ها نفهمند! نفهمند كه زندگي با آنها چه مي كند... جمله ام را نيمه تمام رها كردم چرا كه به درستي يا نادرستي نيايش ناگهاني ام ايمان نداشتم.
اما اكنون با اطمينان مي گويم كه پروردگارا! برخي از انسان ها كه در دنيا به آنچه مي خواهند نرسيده اند به آخرت چشم دوخته اند و برخي ديگر كه گمان مي كنند در بهشت تو جايي ندارند هر كاري مي كنند تا در دنيا براي خودشان بهشت هاي خيالي درست كنند. من اما... من هميشه مي ترسم كه آنها كه نه دنيا دارند و نه آخرت، چه شكلي اند؟!...

* گرچه از روي شما كه شايد مانند من به شنيدن برخي نام ها حساسيت عجيبي داريد و همچنين از روي نوشته هايم شرمنده ام اما مجبورم با نام بردن بگويم بياييد با هم دعا كنيم: پروردگار، شرّ اخراجي ها، ساسي مانكن ها و تسلط جومونگ ها را از سر ما کم کرده
و همچنين سايه سنگين هر چيز ِ فرمايشي (به ويژه دين فرمايشي) را از ايران ما دور كند.

* با سپاس بی پایان از "کوروش هادیان" برای نگارش متني که "بیدارباش" کوچکی به دردهای خفته نوشته من است. پازل بزرگ شده تصوير حرف های مرا اینجا بنگرید.

ايمان بياوريم به آغاز فصل شك

shadi1 — Sat, 05 Sep 2009 17:36:18 GMT

در چند ماه گذشته ويراني سهمگيني را تجربه كرديم كه خیلی ها را به زير آوار برد و تعداد زیادی آسيب ديده جسمي و روحي داشت. در چنين ويراني هايي مانند زلزله هميشه چند قلاده سگ را مي آورند تا كشته ها را شناسايي كند. مي گويند اسب حيوان نجيبي است. مي گويند سگ حيوان باوفايي است. مي گويند انسان اشرف مخلوقات است. كاش در اين حادثه نيز مانند گذشته چند تا از اين حيوان هاي باوفا را از خارج آورده بودند تا كشته ها را از زير آوار بيرون آورد و حقيقت را به انسانها نشان دهد.

در جامعه اي كه در آن ضد ارزش ها ارزش شده اند و همينطور از زمين و آسمانش بلا و تصميم هاي اشتباه و نزول و سقوط و ... مي بارد وجود ناظر، وجدان و حضور خبرنگار شايد چيزي شبيه –شرمنده، مرا ببخشيد- لولو سر خرمن باشد.

يكي از حادثه هاي شوم اين رويداد كه ذهن مرا درگير كرده، رساندن عمق فضای فكري و چالشي جامعه به فضاي سطحي، نمايشي و به تعبيري قرون وسطايي است.
به جايي رسيده ايم كه شك بين تمام ما حكم مي راند و يقين به هيچ چيز وجود ندارد و شايد داريم به جايي مي رسيم كه شك نه يك نوع بدبيني كه لازمه ي زندگي مي شود.

چند روز پيش با ديدن يك جوي آب روانِ پرشتاب در منطقه اي خشك و بياباني به حقيقي بودنش شك كردم. با خودم گفتم: اين آب دروغ است. اين آب و هوا كه نمي تواند بستر چنين رودي باشد. حس شك در آن بيابان حقيقي بود. مانند حس يقين داشتن به حضور يك بيمار آنفولانزا در يك جامعه چند ميليوني؛ همه در مظنّ اتهام و در مسير بيمار شدن.
مانند اينكه در جامعه اي هركس در مورد هر چيزي به هر بهانه اي با هر سوگندي دروغ بگويد. ديگر يقين به حرف هيچ كس وجود ندارد حتي اگر حرف راست نمرده باشد. شايد همه به شك يقين پیدا کرده ایم و به يقين، شك.

روزهايي را گذرانديم و مي گذرانيم كه نه مي شود فراموش كرد. نه مي شود نديد. نه مي شود ديد. نه مي شود به خاطر داشت. نه شايد ديدنش فايده اي به حال ما و جامعه ي ما دارد چرا كه در جامعه اي كه نقد مرده باشد و دروغ، سر هر بازار بر سر دست برده مي شود...

اگر اين روزها را جزو تاريخ ايرانمان بينگاريم چه صفحه هاي شومي خواهد داشت و اگر حذفش كنيم چه حماسه ها و چه افتخار ها را پاك كرده ايم. اين روزها چه اثرهاي آني و بلندمدتي بر روي انسان ها دارد. چقدر در كوتاه مدت روحيه ها را از بين خواهد برد و در بلند مدت ما را –مردم ايران را- سنگدل خواهد كرد. و شايد بيرحم.

پيشتر گمان مي كردم بايد اتفاق هاي بد را فراموش كرد و راحت زندگي كرد. اما امروز مي بينم هیچ کس نگفته و خدا هم قول نداده كه زندگي تنها يعني: روزهاي خوب! كه اگر اينگونه باشد مثلآ يك فلسطيني كه در جنگ زاده مي شود و در بمباران مي ميرد بايد در انتظار روزهاي خوش زندگي اش را به باد دهد؟!

سختي ها و مشكلات اگر انسان را از پای درنیاورند موجب رشد او می شوند و از او شخصیتی بهتر و بزرگتر خواهند ساخت! اگر او را از پاي درنياورند...

حرف هاي پرستاره و بي نور

shadi1 — Mon, 31 Aug 2009 18:10:18 GMT

* چند روزي هست دلم براي خودم مي سوزد كه در دانشگاه ورودي ۸۴ هستم و سال ۸۵ به شغل مورد علاقه ام رسيدم. يعني خيلي از روزهاي شيرين و دوست داشتني كه خيلي از دانشجويان و خبرنگاران پيشين لمس كردند را تجربه نكردم.

** چند روزي هست با خودم قرار گذاشته ام كه بي خيالِ خيلي از چيزها شده اگر شده مثل بچه ي آدم درس بخوانم و اصلآ هم به فكر كاربردش در دنيا نباشم و هيچ نگاه كلي هم نداشته باشم و در لحظه زندگي كنم و از اين حرف هاي روانشناسي. كتاب هم كمتر بخوانم. "آذريزدي" روزهاي پاياني عمرش مي گفت: «من هرچه دارم از كتاب دارم اما امروز ديگر بچه ها را به مطالعه تشويق نمي كنم! بخوانند كه چي بشود؟! براي من كه جز پریشانی چيزي نداشت...»
(اما خودم را مي شناسم قرار نيست پايبند اين قرارها...)

*** امسال مانند خيلي از چيزها كه حس و حال و رنگ و بوي هميشه را نداشت. ماه خدا هم همينگونه بود. حتي روزهاي روزه داري هم سخت نيست. منتظر افطار هم نمي شويم. مدتي از اذان گذشته و هنوز افطار نكرده ام. امشب از هنگام اذان دارم دنبال خدا مي گردم. خسته شدم از اين همه سحري نخوردن و روزه داري و نماز خواندن به شوق باز كردن روزه و افطار كردن هاي تكراري. گمان مي كنم اين عبادت هاي ساده تنها خودپسندي به همراه دارد. گمان مي كني چقدر منت بر سر دين خدا گذاشته اي.
بچه كه بودم هنگامي كه به يك جاي شلوغ مي رسيديم و امكان گم شدن بود مادرم مي گفت: اگر گم شدي برگرد آخرين جايي كه با هم بوديم من هم مي آيم. شايد تنها راه رسيدن به هم(يا آسان ترين راه) همين بود. هنگامي كه مادر و كودكي از هم دور مي شوند هيچ كس نمي گويد: مادري گم شده. اما كودك حق دارد گم شود.
خدايا! مي دانم كه در رابطه ي من و تو هم اين من بودم كه از تو دور شدم اما به من حق بده. امروز من نمي توانم راه هاي ناشناخته را به دنبال تو بيايم. برمي گردم آخرين جايي كه با هم بوديم. كمكم كن. مانند مادرهاي مهربان از دور كسي را به راهنمايي ام بفرست...

****يك اثر هنري همانگونه كه بر محيط تأثير مي گذارد از پيرامون نيز تأثير مي پذيرد. گاهي اوقات هنگام بهره مندي از يك اثر هنري، حس و حالِ لحظه را به آن اثر انتقال مي دهيم و ديگرباره، هر هنگام كه اين بهره مندي اتفاق بيفتد حس و حال پيشين تكرار مي شود. به ويژه اگر اين اثر هنري يك موسيقي باشد.(شايد چون در اين هنگام انسان بيشتر فكر مي كند و تنها حس شنوايي درگير است)
اين روزها هنگام شنيدن موسيقي هاي مورد علاقه ام به ويژه اگر براي نخستين بار در حال شنيدن آن باشم، خيلي تلاش مي كنم حرفي نزنم، نشنوم و فكر نكنم، تا اثر ناب بماند. اما انگار اثر هنري از سكوت هم تأثير مي گيرد. و شايد حتي از يك حس.

***** بي خودي حرف درنياوريد. نه دلم گرفته است نه از دست دنيا خسته ام. نه با يك بغض طولاني درگيرم و نه... و نه دروغ گفتن در اين زمانه گناه است...

****** قضيه ي ستاره هاي اين متن يك يادآوري كوچك است؛ آن روزها نيروهاي نظامي و انتظامي ستاره مي گرفتند، مدتي است دانشجويان هم ستاره دار مي شوند. ممكن است انسان هاي ديگر و حتي نوشته ها هم ستاره بگيرند و اين ستاره هاي زميني در راستاي اجراي قانون عدالت و تنها از براي انسان هايي است كه در هفت آسمان يك ستاره هم ندارند ...

بچرخ تا بچرخیم

shadi1 — Fri, 28 Aug 2009 10:57:18 GMT

* این چکیده ای از یک گزارش تلویزیونی است:
«کشورهای اروپایی و پیشرفته آسیایی –از جمله ژاپن و استرالیا- بر سر میزبانی رقابت های ورزشی با یکدیگر رقابت می کنند و در این دوران به آماده سازی ورزشگاه ها، تجهیز سیستم حمل و نقل، امکانات شهری، هتل ها و اقامتگاه ها و مراکز گردشگری می پردازند چرا که با میزبانی مسابقات ورزشی علاوه بر پذیرش گردشگران بی شمار ورزشی با استفاده از حق پخش تلویزیونی مسابقات، درآمدهای میلیاردی به دست می آورند.

و اما کشور ایران بدون تجهیز ورزشگاه ها خود را برای میزبانی کشورهای اسلامی آماده می کند و با هزینه نکردن در زمان پیش از رقابت و عدم میزبانی شایسته این فرصت مناسب گردشگری را از دست داده و جالب است بدانیم که هزینه برخی از کشورهای اسلامی را نیز برای حضور در این رقابت می پردازد!! و مسئول اجرایی این مسابقات می گوید: «ما که از وضع این کشورهای آفریقایی خبر داریم، می دانیم که توان پرداخت هزینه برای شرکت در مسابقات را ندارند»

ای کاش میزبان نمی شدیم. اگر تنها همین جلوی پای خودمان را هم ببینیم باید دلمان به حال پرسپولیس و استقلال و شکایت های وارده به این باشگاه ها مبنی بر عدم پرداخت بدهی هایشان و در نتیجه سقوط در رده بندی فیفا بسوزد، به حال ورزشگاه هایی که همین آفریقایی های عزیز هنگامی که با سلام و صلوات و هزینه های ما به ایران آمدند نمی توانند در آن درست مسابقه دهند و شاید اعتراض کرده و بخواهند به جای آوردن آنها به وضع ورزشگاه ها برسیم.

البته شاید هم اینها مقدمه تشکیل "فیفای اسلامی" است. خواهش می کنم مرا احمق ننامید. این حرف من نیست. هنگامی که فیفا به دلیل دخالت دولت در ورزش، فوتبال ما را تحریم کرد، رییس سازمان تربیت بدنی خودشان فرمودند: «اصلآ به فیفا چه که دخالت می کند؟ ما خودمان در فکر ایجاد فیفای اسلامی هستیم»...

**و اما رییس جمهور دلیل تغییرات بسیار در کابینه و انتخاب وزرای بی تجربه، ناکارآمد و نامناسب –حتی نسبت به دوره گذشته- را اِعمال سیاست "گردش نخبگان" نامیده است.

راستش هنگامی که کوچک تر بودم فکر می کردم شخصی مانند "لاریجانی" باید بسیار استعداد و توانایی داشته باشد که برای پست های حساس و بسیار متفاوتی مانند ریاست صدا و سیما و دبیری شورای عالی امنیت ملی انتخاب شود اما هنگامی که به ریاست مجلس شورای اسلامی رسید تعجبی نکردم. به این دلیل که بزرگتر شده بودم و می فهمیدم: برای نشستن بر روی صندلی های متفاوت هیچ دلیلی وجود ندارد که شایسته هیچ کدام از آن پستها باشی.

با این وجود که "پارتو" جامعه شناس ایتالیایی، «نخبگان را شايسته‌ترين و بهترين افراد در همه شاخه‌ها و زمينه‌هايي كه انسان امكان فعاليت در آنها را دارد، مي‌داند» و نظریه گردش نخبگان بر این پایه قرار دارد که از تمرکز قدرت در دست عده ای خاص و تبدیل جامعه به دو قشر ثابت حاکم و مردم جلوگیری کند
اما شاید معنی گردش نخبگان در ایران این باشد که افراد -که لازم هم نیست نخبه باشند- از این پست مهم به آن پست مهم تر و بی ربط در گردش باشند. مثل یک چرخ و فلک که از هر قشری مسافر دارد و هر بار بر حسب اتفاق یکی را بر مکانی خاص قرار می دهد! مثلآ رییس صدا و سیما، دبیر شورای عالی امنیت ملی بشود و دبیر شورای عالی امنیت ملی، رییس صدا و سیما. از سوی دیگر دبیر شورای عالی امنیت که رییس مجلس شد، رییس مجلس، رییس صدا و سیما شود.

در این دولت هم انگار قسم خورده شده که افراد، مشایی، کردان، علی آبادی و ... باشند و اما در گردش.
مجلس، کردان را استیضاح می کند رییس جمهور وی را در سمتی نزدیک تر به خود قرار می دهد
رهبری، مشایی را از معاون اولی دور می کند، رییس جمهور او را به عنوان مشاور خودش انتخاب می کند
"علی آبادی" با تمام نیرو به عنوان رییس سازمان تربیت بدنی افتضاح به بار می آورد، می شود وزیر نیرو.
چهار کارت قرمز برای علی آبادی
"کامران دانشجو" هم که به تازگی تحولی در صنعت رأی به وجود آورده می شود وزیر علوم، تحقیقات و فناوری!

و این معنای گردش نخبگان است. بچرخ تا بچرخیم و همگی با سر بخوریم زمین. تا روزی که همین آفریقا دلش به حالمان بسوزد و ...

* در حاشیه: شاید در این روزهای سیاه، با این بازیها و دردهای شاید به چشم نیامدنی می خواهند سرمان را گرم کنند و من احساس حماقت می کنم از ترس اینکه شاید سر من هم با اینها کمی گرم شده باشد!

هم ناله با تضادهای درونی مهمانان اوین

shadi1 — Wed, 26 Aug 2009 07:27:18 GMT

در تابستان سرد و بی روح و سوزان و نفرین شده مان، سکوت از جنس خفگی را همه کم و بیش تجربه کردیم. از جنس شوک، کما، بغض، حیرت، حسرت ...

اما دیروز پس از شنیدن گوشه ای از حرف هایی که "حجاریان" نگفت چند کلمه ای برایش نوشتم.